Veldwerk

Christiaan Kuitwaard werkt als schilder/tekenaar graag en vaak buiten. Mensen zien daarvan alleen het resultaat, maar ervaren nooit hetgeen wat Christiaan tijdens het werken om zich heen heeft ervaren. Hij besloot mij als dichter/schrijver en vogelaar te vragen om samen met hem buiten te gaan werken, zodat ik kon weergeven wat ik hoorde, zag, voelde en dacht. Tekst en beeld werd zodoende een totaalwerk van dat ene moment op die ene plek. Dat totaalbeeld moest laten zien wat er nog was, aan landschap, maar ook aan biodiversiteit en menselijke aanwezigheid. Omdat het landschap onze beider Muze is en de teloorgang daarvan ons diep raakt, wilden we daar iets mee doen.

We noemden het werk Veldwerk. Tegen de avondschemering gingen we de ene week naar een plek die Christiaan had bedacht en de week erna naar een plek die ik had bedacht. Daar werkten we in de omstandigheden van dat moment in stilte en volledige overgave aan de plek. Christiaan drukt zich uit in waterverven en ik in woorden.

Het werk wil de verandering vertellen zonder dat die meteen zichtbaar is, omdat er geen vergelijkbaar ander werk uit een andere periode naast ligt. Maar de kille cijfers, de herinneringen, het gevoel van leegte, de werken zelf vertellen wat er gaande is.

Voor het project Veldwerk vroegen we 14 mensen, vanuit allerhande verschillende invalshoeken, om een essay van maximaal 500 woorden te schrijven waarin zij hun gedachten lieten gaan over de toekomst van het landschap in relatie tot de biodiversiteit. Deze essays zijn terug te vinden in het boek.

Er zitten verschillende kanten aan het project: natuur (teloorgang van biodiversiteit), grondgebruik (hoe moeten we omgaan met de grond), artistiek (literair en beeldend). Met de werken willen Christiaan en ik laten zien dat er nog een resterende schoonheid is, maar dat die schoonheid wordt bedreigd en voortdurend verandert, leger wordt. Nog steeds is er rijkdom, maar de plekken getuigen van een achteruitgang, de verschillen en de noodzaak om na te denken over de gevolgen van ons menselijk handelen voor alles om ons heen, de aarde en de dieren, voor alles dat leeft.

Het recht op een bestaan van de madelief is even groots als ons recht van bestaan. Het recht om te zingen als een veldleeuwerik is even groots als het recht om deze werken te maken en daarmee van het bestaan te getuigen.